Dobrze dobrane światło w kuchni to nie tylko takie gdzie „ładnie widać płytki”, ale przede wszystkim praktyczne i bezpieczne. W kuchni oprócz ostrych noży, wlewamy wrzątek, czytamy przepisy, więc jasne oświetlenie kuchni to coś więcej niż element dekoracyjny. Z doświadczenia widzimy, że ludzie najczęściej kupują „ładną lampę nad stołem” i myślą, że temat zamknięty. Niestety to potem kończy się cieniem na blacie i narzekaniem, że „nic nie widać”. A więc jakie światło do kuchni? Jak oświetlić kuchnię? Poniżej doradzimy, na co zwrócić uwagę i czym się kierować przy planowaniu punktów świetlnych.
Dlaczego prawidłowe oświetlenie do kuchni jest kluczowe?
Można by napisać krótko: "bo tu się pracuje" i to nie jedna osoba, ale czasem kilka na raz. W kuchni mamy blaty, zlew, wyspę, piekarnik… i każdy z tych punktów powinien być widoczny bez rzucania cienia. Przypominając podstawy pamiętajmy że dobre światło zmniejsza zmęczenie oczu i najważniejsze - poprawia bezpieczeństwo przy pracy nożem i wrzątkiem. Oczywiście oświetlenie robi ogólnie klimat w kuchni (tak, światło potrafi odmienić całe wnętrze), ale to jest nie tak istotne, jak praktyczne zastosowanie światła.
Rodzaje oświetlenia w kuchni - funkcje i zastosowania
Obecnie na rynku posiadamy ogrom rozwiązań punktów świetlnych pełniących różne funkcje, ale pamiętajmy że najlepsza kuchnia to taka, gdzie światło jest z kilku źródeł, gdzie każde robi swoją robotę. Ale o tym później.
Oświetlenie główne (ogólne)
To ta lampa, którą włączamy jako pierwszą, jak wchodzisz do kuchni. Tu polecamy plafony LED albo szynoprzewody równomiernie świecą i nie robią „ciemnych zakamarków”. Same żyrandole w kuchni to raczej nieporozumienie, chyba że kuchnia jest malutka.
Oświetlenie zadaniowe (funkcjonalne)
To takie które stosujemy nad blatem , pod szafkami, wpuszczamy w dno szafki lub po prostu punktowe przy ścianie. W naszym sklepie posiadamy szereg produktów (lampa podszawkowa) któremu w łatwy sposób można samemu zamontować.
Oświetlenie dekoracyjne (akcentujące)
Tego typu punkty świetlne służą do podkreślenia dekoracji. Klipsy ledowe, oprawy wpuszczane lub taśmy ledowe to najczęściej wybierane produkty. Podświetlana witryna , led w cokole szafek lub światło z tyłu wyspy. Oświetlenie w kuchni inspiracje i pomysły przy oświetleniu nie mają końca, ogranicza nas tylko wyobraźnia i budżet ;)
Parametry światła - na co zwrócić uwagę?
Najważniejszym parametrem nie są waty a lumeny. Na co dzień spotykam klientów którzy przychodzą narzekając że mają ciemno jak w piwnicy pomimo tego że kupili żarówki o dużej ilości wat. Moc nie ma bezpośrednio przełożenia na parametry światła.
Barwa światła - Ciepłe, neutralne czy zimne?
Do kuchni zdecydowanie polecamy neutralne 4000K. Dlaczego? Ciepłe 2700K daje światło żółte a w takim świetle jedzenie wygląda gorzej, a oczy się szybciej męczą. Zimne 6000K jest tzw. „szpitalne” Natomiast neotralne 4000K to złoty środek , w kuchni jest czysto i naturalnie.
Moc i natężenie światła (Lumeny i Luxy)
Ustalając moc ośietlenia możemy posłużyć się poniższą tabelą
- oświetlenie główne – 100–150 lm/m²
- oświetlenie blatów – 500–700 lm/m²
- oświetlenie dekoracyjne – wedle uznania, byle nie raziło po oczach
Klasa szczelności (IP) i energooszczędność LED
W kuchni wilgoć jest zawsze wytwarzamy parę z gotowania, są również pryski tłuszczu a miejsca wokół zlewu narażone są na wodę dlatego w tych miejscach norma IP44 to minimum. Pozostała część kuchni już jest mniej narażona na wilgoć i tutaj wystarczy aby nasze oświetlenie miało normę IP20.
Rozmieszczenie i konkretne rozwiązania dla stref oświetlenia w kuchni
Naszą kuchnię możemy podzielić na takie strefy jak blat roboczy, płyta grzewcza , zlew, wyspa i stół. To są miejsca gdzie zasługują na mocniejsze doświetlenie.
Oświetlenie nad blatem roboczym i zlewozmywakiem
Najbardziej powszechnym oświetleniem jest oświetlenie LED pod szafkami lub profile LED. Jeśli nie masz szafek wiszących można zastosować szynoprzewód z ruchomymi reflektorami przy ścianie.
Oświetlenie nad wyspą kuchenną lub stołem jadalnym
Tu możemy pozwolić sobie na więcej możliwości oświetlenie kuchni inspiracje oraz fantacja kolejny raz znie znają granic. Nad wyspą mogą być modne designerskie lampy, ale pamiętajmy że wysokość to min. 60–80 cm nad blatem stołu/wyspy. Zamocowanie za wysoko lampy może skytkować świeceniem po oczach. Analogicznie do tej przeszkody montaż lampy za nisko skutkuje haczenie głową lub rozbiciem lampy.
Oświetlenie sufitowe: Plafony, downlighty, tuby
Przy oświetleniu sufitowym zawsze wychodzimy z założenia, że ma równomiernie doświetlić całą kuchnię, a nie tylko ładnie wyglądać na zdjęciu. Dlatego zamiast jednej lampy „w środku sufitu” polecamy kilka źródeł światła rozmieszczonych tak, żeby nie zostawiały ciemnych narożników. Oświetlenie w kuchni aranżacje do tego takie jak użyte Plafony dobrze sprawdzają się w niższych kuchniach, zwłaszcza w blokach. Przylegają do sufitu, więc nie ograniczają wysokości, a przy odpowiedniej mocy LED (około 1 500–2 500 lumenów na średniej wielkości kuchnię) dają komfortowe, równomierne światło. Do kuchni preferujemy barwę neutralną 4000K, bo przy niej jedzenie wygląda naturalnie, a oczy mniej się męczą.Downlighty (oczka sufitowe) polecamy, gdy kuchnia jest większa albo otwarta na salon. Rozstawiamy je najczęściej co 80–120 cm, bliżej linii szafek, a nie idealnie po środku pomieszczenia – dzięki temu światło pada tam, gdzie naprawdę pracujemy. Dobrze jest podzielić je na 2–3 obwody, żeby można było włączyć tylko część, np. nad ciągiem roboczym. Tuby sufitowe świetnie grają w nowoczesnych kuchniach. Dają bardziej kierunkowe światło, więc możemy nimi doświetlić konkretne fragmenty: wyspę, blat przy oknie czy strefę wejścia. Często łączymy tuby z downlightami: downlighty jako tło, tuby jako mocniejsze akcenty nad konkretnymi miejscami.
Oświetlenie podszafkowe i wewnątrz szafek/szuflad
Jeżeli ktoś pyta nas, jakie oświetlenie do kuchni jest najważniejsze, odpowiadamy bez wahania: podszafkowe nad blatami. To ono decyduje, czy faktycznie widać, co kroimy i mieszamy w garnku.
Do oświetlenia podszafkowego najczęściej polecamy trzy rozwiązania:
- Klasyczne lampki podszafkowe zaletą jest szybki montaż, szczególnie gdy nie chcemy kuć ścian ani bawić się w profile. Wystarczy przykręcić lampkę do dna szafki i podłączyć zasilanie. Dobrze sprawdzają się przy modernizacji starej kuchni.
- Taśmy LED w profilach aluminiowych i to obecnie najpopularniejsze i naszym zdaniem najbardziej estetyczne rozwiązanie. Taśma schowana w profilu i mlecznej osłonce świeci równomiernie, bez „kropek”. Polecamy taśmy o mocy ok. 10–14 W/m i porządnej ilości lumenów, żeby faktycznie doświetlić blat, a nie tylko zrobić dekorację.
- Lampy podszafkowe z włącznikiem dotykowym lub czujnikiem ruchu to wygodne, gdy często gotujemy. Można je włączać jednym dotknięciem albo ręką pod lampką. Sprawdza się szczególnie tam, gdzie nie chcemy dodatkowych włączników na ścianie.
Coraz więcej klientów decyduje się też na oświetlenie wewnątrz szafek i szuflad. Delikatna taśma LED w szafce narożnej czy głębokiej szufladzie naprawdę ułatwia życie i nie trzeba szukać słoików po omacku. Tam spokojnie wystarcza słabsze światło, bardziej funkcjonalne niż „robocze”.
Technicznie polecamy systemy na 12 lub 24 V, z zasilaczem umieszczonym w szafce.
Dobór lamp do stylu i wielkości kuchni - inspiracja na oświetlenie w kuchni
Przy doborze lamp zawsze bierzemy pod uwagę dwie rzeczy takie jak metraż kuchni i styl wnętrza. Inaczej dobiera się oświetlenie w małej kuchni w bloku, a inaczej w dużej kuchni z wyspą otwartej na salon. To samo dotyczy stylistyki gdzie inne lampy pasują do kuchni nowoczesnej a inne do klasycznej.
Jakie oświetlenie do małej kuchni?
W małej kuchni najważniejsze jest to, żeby światło nie przytłaczało przestrzeni, tylko ją otwierało. Dlatego zwykle proponujemy płaskie plafony LED zamiast dużych, ozdobnych. Taki plafon praktycznie „przykleja się” do sufitu, nie obniża optycznie pomieszczenia, a przy dobrze dobranej mocy bez problemu pełni rolę głównego oświetlenia w kuchni. Nie chodzi o to, żeby lampa była centrum uwagi a ma po prostu dobrze i równo świecić.
Drugą rzeczą, na którą bardzo kładziemy nacisk, jest oświetlenie podszafkowe nad blatem. Nawet w najmniejszej kuchni to właśnie tam wykonujemy większość pracy: krojenie, mieszanie, wykładanie na talerze. Jeśli blat będzie dobrze doświetlony taśmami LED albo lampkami podszafkowymi, możemy spokojnie pozwolić sobie na nieco słabsze oświetlenie sufitowe, bo i tak to światło robocze będzie najczęściej używane. Klienci, którzy raz spróbują takiego rozwiązania, później zawsze mówią, że nie wyobrażają sobie gotowania bez ośietlenia podszafkowego.
Przy małych kuchniach tak jak wcześniej preferujemy barwę światła w okolicach 4000K, czyli neutralną. Dzięki temu wnętrze wydaje się czystsze, bardziej świeże, a ściany i meble zyskują na lekkości. Staramy się też nie przesadzać z dekoracyjnymi punktami świetlnymi. Jeśli jest ich za dużo, „pożerają” moc, świecą po oczach, a na blacie nadal bywa ciemno.
Oświetlenie do kuchni nowoczesnej i otwartych przestrzeni
W nowoczesnych kuchniach, szczególnie tych otwartych na salon, oświetlenie musi być elastyczne. Jednego dnia gotujemy, drugiego pracujemy przy wyspie, wieczorem chcemy tylko delikatnego światła do filmu. Dlatego bardzo chętnie sięgamy po szynoprzewody z reflektorami. Takie rozwiązanie pozwala nam ustawiać kierunek światła tam, gdzie akurat go potrzebujemy: na wyspę, na ciąg roboczy przy ścianie, na stół. Reflektory można przestawiać, dołączać kolejne, a całość wygląda nowocześnie i lekko.
Bardzo dobrze sprawdzają się też tuby sufitowe w jednym, spokojnym kolorze, najczęściej białym albo czarnym. Przy odpowiednim rozmieszczeniu świetnie radzą sobie jako główne oświetlenie w kuchni. Tuby dają bardziej skupione, kierunkowe światło, ale jeśli zaplanujemy ich kilka, uzyskamy równy, przyjemny efekt na całej powierzchni. Do tego często dokładamy oświetlenie LED ukryte w zabudowie: w podwieszanym suficie, we wnękach, w cokole szafek. Takie światło nie dominuje, tylko buduje klimat i przydaje się wieczorem, gdy nie chcemy odpalać pełnej mocy.
W otwartych przestrzeniach bardzo mocno stawiamy na podział na strefy. Osobny włącznik dla kuchni, osobny dla wyspy, osobny dla stołu i części wypoczynkowej. Dzięki temu to samo pomieszczenie w ciągu dnia może pracować w różnych trybach. Rano mocne, funkcjonalne oświetlenie w kuchni, w ciągu dnia światło nad stołem, a wieczorem tylko delikatne akcenty przy wyspie i w salonie. Taki układ sprawia, że światło naprawdę dostosowuje się do życia domowników, a nie odwrotnie.
Jakie lampy do kuchni klasycznej i rustykalnej?
W kuchniach klasycznych i rustykalnych klienci najczęściej szukają przytulności. Nie chodzi im o laboratoryjną jasność, tylko o „domowy” klimat, w którym przyjemnie się siedzi przy stole. W takich wnętrzach bardzo dobrze sprawdzają się lampy z kloszami szklanymi. Zazwyczaj proponujemy je nad stołem albo nad wyspą, bo tam mogą być naprawdę wyeksponowane i grać pierwsze skrzypce wizualnie.
W typowo rustykalnych kuchniach widzimy że klienci lubią sięgać po oprawy z elementami drewna lub stylizowanego metalu. Kolory takie jak patynowany brąz, mosiądz, czerń czy grafit świetnie komponują się z naturalnymi materiałami: drewnem, cegłą, kamieniem. Jako światło dekoracyjne bardzo dobrze wypadają żarówki filamentowe, czyli te z widocznym „żarnikiem”. Ustawione na barwę około 2700–3000K dają miękkie, ciepłe światło, które przy stole tworzy atmosferę trochę jak w starej, rodzinnej kuchni.
Jakie lampy do białej kuchni?
Biała kuchnia daje ogromne możliwości, ale potrafi też łatwo wymknąć się spod kontroli i zacząć przypominać gabinet zabiegowy. Żeby tego uniknąć, zwykle proponujemy lampy w kontrastowym kolorze. Czarne tuby na suficie, grafitowe szynoprzewody, złote albo mosiężne zwisy nad wyspą – taki jeden mocniejszy akcent od razu przełamuje monotonię i nadaje wnętrzu charakter.
Jeśli chodzi o barwę światła, w białych kuchniach najlepiej sprawdza się zakres od 3000 do 4000K. Zbyt zimna, sześciotysięczna barwa w połączeniu z białymi frontami daje typowy efekt „szpitala”, a większość osób jednak marzy o przyjemnej, domowej przestrzeni. My najczęściej kierujemy klientów w stronę neutralnej 4000K do części roboczej i nieco cieplejszej barwy przy stole.
Prawidłowe oświetlenie kuchni - Porady praktyczne i najczęstsze błędy
Z perspektywy sprzedawcy widzimy, że przy planowaniu oświetlenia w kuchni powtarzają się kilka typowych potknięć. Najczęściej spotykamy się z sytuacją, że cała kuchnia ma jedną lampę na środku sufitu. Efekt jest taki, że podłoga jest pięknie oświetlona, a przy blacie stoimy w cieniu własnych pleców. Drugi klasyk to brak oświetlenia podszafkowego. Meble już stoją, wszystko wygląda elegancko, ale nad blatem jest półmrok i klienci dopiero wtedy zaczynają szukać „jakiejś lampki pod szafkę”.
Podsumowanie
Dobre oświetlenie w kuchni nie powstaje z jednej lampy, tylko z połączenia kilku elementów. Zwykle jest to światło sufitowe, które daje tło, mocne oświetlenie blatów roboczych oraz delikatne akcenty dekoracyjne, które budują klimat. Przy wyborze lamp zawsze patrzymy, gdzie w tej kuchni faktycznie pracujemy, a gdzie tylko przechodzimy. Dopiero do tego dokładamy parametry techniczne, takie jak ilość lumenów, barwa światła czy klasa szczelności, oraz styl i wielkość samego pomieszczenia.
