Blat kuchenny to element, który najbardziej się zużywa spośród wszystkich elementów zabudowy. Praktycznie każda czynność w kuchni zużywa go, kiedy kroimy, stawiamy gorące garnki, czasem coś nam się wyleje i wsiąknie. Po kilku latach kuchnia niby jest jeszcze w porządku, ale blat wygląda już tak sobie. I tu pojawia się pytanie, jak odnowić blat kuchenny, żeby kuchnia znowu cieszyła oko, a przy tym nie zbankrutować i nie wyłączyć kuchni z użytku na dwa tygodnie. Poniżej prezentujemy konkretny przewodnik bez magicznych środków, za to z przykładami, kiedy renowacja ma sens, a kiedy lepiej pomyśleć o wymianie blatu na nowy.
Renowacja blatu kuchennego: od czego zacząć?
Zanim złapiesz za papier ścierny albo farbę, trzeba ocenić, z czym w ogóle pracujesz. Inaczej wygląda renowacja blatu kuchennego z laminatu, inaczej drewnianego, a jeszcze inaczej takiego, który ma już spuchnięte krawędzie po zalaniu.
Ale od początku najpierw porządnie wysprzątaj blat. Zmyj tłuszcz płynem do odtłuszczania, a nie samą wodą z płynem do naczyń. Resztki tłuszczu są głównym powodem tego, że farba później odchodzi płatami. Dobrze jest też zdjąć silikon przy ścianie, zwłaszcza jeśli zamierzasz szlifować krawędź albo malować całość. Po umyciu zobaczysz realny stan powierzchni czy są tylko rysy, czy już też wybrzuszenia, odklejony laminat, pęknięcia przy zlewie.
Jeśli blat jest bardzo zniszczony, wybrzuszony od wody, a płyta wiórowa się kruszy, to renowacja może być tylko doraźnym ratunkiem. W takiej sytuacji coraz częściej klienci po prostu zamawiają nowy blat na wymiar i traktują odnawianie jako rozwiązanie „na chwilę”, żeby kuchnia dotrwała do remontu.
Jak odnowić blat kuchenny laminowany? Sprawdzone sposoby.
Blat laminowany jest najpopularniejszy, ale też najmniej wdzięczny do naprawy. Sam laminat jest cienki, więc nie możesz go szlifować w nieskończoność. Za to dość dobrze reaguje na malowanie, jeśli dobrze przygotujesz podłoże.
Najpierw delikatnie należy zmatowić powierzchnię papierem ściernym o średniej gradacji. Chodzi o to, żeby zdjąć połysk i stworzyć przyczepność, a nie „przepalić” laminat do płyty. Po szlifowaniu dokładnie odkurz blat i przetrzyj go odtłuszczaczem technicznym. Dopiero potem wchodzi farba. Do odnowienia blatu kuchennego laminowanego najlepiej sprawdzają się farby renowacyjne do blatów lub płytek, takie które producent dopuszcza do kontaktu z żywnością po utwardzeniu.
Przy krawędziach i narożnikach pracuj małym wałkiem i pędzlem, żeby farba dobrze weszła w każde zagłębienie. Z doświadczenia osób, które już to przerabiały, wynika, że dwie, a czasem trzy cienkie warstwy sprawdzają się lepiej niż jedna gruba. Na koniec trzeba dać farbie porządnie wyschnąć, nawet jeśli w instrukcji widzisz optymistyczne czasy. Im lepiej się utwardzi, tym dłużej renowacja blatu kuchennego wytrzyma bez odprysków.
Jak odnowić drewniany blat kuchenny?
Z drewnem pracuje się przyjemniej, bo wybacza znacznie więcej. Jeśli blat nie jest spróchniały ani mocno zagrzybiony, to zwykle da się go ładnie odświeżyć. Tu jednak trzeba już trochę pracy fizycznej.
Na początek szlifowanie, najlepiej w kilku krokach, od grubszego papieru w dół do drobniejszego, żeby powierzchnia była gładka. Przy okazji pozbędziesz się starych warstw lakieru czy oleju. W miejscach przy zlewie, gdzie drewno jest często mokre, przyjrzyj się, czy nie trzeba go miejscowo zaszpachlować lub wręcz dociąć fragmentu i wstawić wstawkę z nowego materiału.
Gdy blat jest wyszlifowany, masz kilka opcji. Możesz go zalakierować lakierem poliuretanowym, który tworzy mocną powłokę, ale daje bardziej „meblowy” efekt. Możesz też wybrać olej lub olejowosk, wtedy drewno wygląda naturalniej, ale trzeba pogodzić się z tym, że co jakiś czas blat trzeba będzie ponownie zaolejować. W zamian zyskujesz możliwość szybkiej, punktowej renowacji bez zdzierania wszystkiego do gołego drewna.
Czy można pomalować blat kuchenny?
Kolejne pytanie, które bardzo często pada to to czy można pomalować blat kuchenny tak, żeby naprawdę dało się po nim normalnie pracować, a nie tylko go podziwiać ? Odpowiedź brzmi można, ale nie każdą farbą i nie na każdy blat.
Malowanie blatu kuchennego ma sens głównie wtedy, gdy powierzchnia jest drewniana. Jeśli płyta wiórowa pod laminatem już puchnie, odradzamy jakiekolwiek prace. Jeśli jednak blat jest po prostu porysowany, przebarwiony, ma stare plamy po kawie czy winie, to malowanie blatu kuchennego specjalną farbą renowacyjną może go naprawdę nieźle uratować.
Kluczowe są trzy rzeczy. Po pierwsze grunt lub farba z wbudowanym podkładem, która „zwiąże się” z podłożem. Po drugie, cierpliwość przy nakładaniu cienkich warstw i pilnowanie czasów schnięcia. Po trzecie, zabezpieczenie, czyli lakier lub bezbarwna powłoka, jeśli producent tego wymaga. W praktyce wielu klientów po takim zabiegu jeszcze przez parę lat spokojnie korzysta z kuchni, a blat wygląda zdecydowanie lepiej niż przed renowacją.
Inne metody na odnowienie blatu – żywica i mikrocement.
Kiedy zwykłe odmalowanie wydaje się za mało efektowne, pojawiają się pomysły typu żywica epoksydowa czy mikrocement. To są rozwiązania bardziej zaawansowane i nie każdy czuje się na siłach, żeby wykonać je samodzielnie, ale dają naprawdę ciekawy efekt.
Żywica potrafi stworzyć gładką, grubą powłokę, która przykryje stary blat i nada mu zupełnie nowy wygląd. Można zatopić w niej drobne elementy, na przykład kawałki drewna, grafiki czy kamyki. Minusem jest to, że trzeba bardzo dokładnie wypoziomować powierzchnię, a sam materiał jest dość drogi. Mikrocement z kolei daje matowe, lekko surowe wykończenie, które dobrze pasuje do nowoczesnych kuchni. Nakłada się go w kilku cienkich warstwach, a na koniec zabezpiecza lakierem lub specjalnym impregnatem.
Te metody warto rozważyć wtedy, gdy konstrukcja blatu jest jeszcze w dobrej kondycji, ale wizualnie kuchnia już zupełnie nie pasuje do reszty mieszkania. Dla części osób to fajny kompromis między pełną wymianą a prostym malowaniem.
Ile kosztuje renowacja blatu kuchennego?
Koszt zależy oczywiście od metody, ale dobrze mieć, chociaż orientacyjne widełki, zanim podejmiesz decyzję. Prosta renowacja blatu kuchennego laminowanego farbą renowacyjną to zwykle koszt samej farby, wałków, taśm do szlifowania i odtłuszczacza. W skali przeciętnej kuchni mówimy zazwyczaj o kilkuset złotych, o ile wszystko robisz samodzielnie.
Przy blacie drewnianym dochodzi więcej pracy, za to same materiał, rodzaje papieru ściernego,kostki szlifierskiej, olej, lakier i dużo więcej czasu. Drożej robi się przy żywicy i mikrocemencie, gdzie materiał potrafi kosztować tyle, co nowy blat podstawowej klasy. Dlatego część osób po przeliczeniu wszystkiego stwierdza, że woli zamówić nowy blat na wymiar i mieć spokój na kolejne lata, a renowację traktuje jako rozwiązanie przejściowe. Ten ostatni sposób wybierają osoby, dla których liczy się efekt wow.
Podsumowanie
Na sam koniec i odpowiadając na pytanie "jak odnowić blat kuchenny?" Najpierw spokojnie oceń jego stan, później dobierz metodę do rodzaju materiału i tego, jak długo chcesz jeszcze z niego korzystać. Czasem wystarczy jedno popołudnie z wałkiem, innym razem lepiej już pomyśleć o kompletnie nowym blacie dopasowanym do reszty zabudowy. Najważniejsze, żeby efekt końcowy był nie tylko ładny na zdjęciach, ale przede wszystkim wygodny w codziennym gotowaniu.
